Ważny temat

Szczepienie przeciw grypie jest jednym z najskuteczniejszych środków zapobiegających jej wystąpieniu. Warto więc zapoznać się z podstawowymi informacjami na temat szczepionek oraz z warunkami w jakich powinny być one przechowywane i przewożone od momentu wyprodukowania do momentu podania pacjentowi.

Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych wirusów. Najczęstszą przyczyną zachorowań są wirus grypy typu A i B, wirus RS oraz wirusy paragrypy. W porównaniu z zachorowaniami wywołanymi innymi wirusami, zachorowania na grypę mogą wywoływać poważne powikłania, równocześnie jednak dostępne są przeciw niej skuteczne szczepienia ochronne.

Nie każda infekcja, która objawia się katarem czy kaszlem jest tak na prawdę grypą. O zachorowaniach grypopodobnych możemy mówić, jeśli pacjent wykazuje pewne określone objawy oraz choroba rozwija się szybko. Cechą wyróżniającą grypę jest nagły początek choroby z wysoką gorączką, bólami mięśni oraz osłabieniem. Mimo to należy pamiętać, że wiele wirusów wywołuje podobne objawy.

Wirusy grypy należą do rodziny ortomyksowirusów i charakteryzują się dużą zmiennością antygenową. Ma to znaczenie kliniczne i farmaceutyczne, utrudniając produkcję skutecznej szczepionki. Wirusy grypy dzielimy na następujące odmiany: A, B, C oraz odmianę Thogovirus (o mniejszym znaczeniu chorobotwórczym). Znaczenie epidemiologiczne u człowieka mają jednak jedynie dwie pierwsze z wymienionych odmian.¹

Dostępność szczepionek na rynku farmaceutycznym zależy od sezonu epidemicznego. Jednak skład wszystkich z nich jest praktycznie taki sam, ponieważ zawierają one antygeny tych samych szczepów wirusa grypy, wybranych i dostarczonych producentom przez WHO. Szczepionkę wstrzykuje się domięśniowo: małym dzieciom w przednio-boczną część uda, starszym dzieciom i dorosłym w mięsień naramienny (wyjątek stanowią pacjenci z hemofilią, którym szczepionkę podaje się podskórnie). Może być również podawana z innymi szczepionkami (np. inaktywowaną szczepionką przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby), ale wówczas w dwa różne miejsca ciała.