Porody wielopłodowe zawsze były uważane za fascynujące zjawisko, wywołujące różnorodne uczucia u rodziców, poczynając od radości, aż po strach. Te ciąże obciążone są wysokim ryzykiem, a opiekę nad ciężarnymi powinni sprawować doświadczeni lekarze i położne.
Rozpoznanie
Ciążę wielopłodową można podejrzewać wtedy, gdy w wywiadzie rodzinnym występowały porody mnogie lub stwierdza się poniższe objawy:
- większa macica niż wynikałoby to z okresu ciąży
- silniejsze objawy towarzyszące ciąży, szczególnie nudności i wymioty
Ostateczne rozpoznanie ustala się w badaniu ultrasonograficznym, które można wykonać już w 6 tygodniu ciąży. W przypadku bliźniąt można zarejestrować pracę dwóch serc. Obecnie wiadomo, że dużo więcej ciąż rozpoczyna się ciążą bliźniaczą niż rodzi się bliźniąt. Około 20% wczesnych ciąż bliźniaczych kończy się poronieniem jednego z zarodków przed ukończeniem pierwszego trymestru ciąży.
Zarodkowy rozwój bliźniąt
Bliźnięta mogą powstać wtedy, gdy:
- zapłodniona komórka jajowa dzieli się na dwie we wczesnym okresie.
- dwie komórki jajowe są zapłodnione 2 plemnikami.
W pierwszym przypadku powstają identyczne bliźnięta (monozygotyczne), o takim samym składzie genów. W drugim powstają nieidentyczne bliźnięta (dwuzygotyczne).
Na świecie bliźnięta jednojajowe rodzą się z częstością około czte¬ech na 1000, ale prawdopodobieństwo urodzenia dwujajowych zależy od takich czynników, jak rasa, wiek i liczba wcześniejszych dzieci.
Bardziej prawdopodobne jest, że kobieta 37-letnia urodzi bliźnięta niż 20-letnia. Bliźnięta rodzą się w 1 na 80 porodów, a trojaczki w 1 na 6400 porodów - naprawdę rodzą się częściej niż wynika to ze statystyki ze względu na częste stosowanie leków poprawiających płodność.
Monitorowanie ciąży wielopłodowej
Z chwilą potwierdzenia ciąży wielopłodowej kobieta będzie objęta regularną kontrolą, mającą na celu monitorowanie rozwoju płodu i sprawdzanie, czy nie występują powikłania.
Większość ciężarnych kierowana jest do szpitala między 14, a 20. tygodniem ciąży, gdy ciąża wielopłodowa jest już potwierdzona.
Możliwe powikłania
Większość powikłań występuje w ciążach wielopłodowych i dlatego konieczne jest sprawowanie podatkowej opieki przedporodowej. Niektóre powikłania związane są z dodatkowym obciążeniem metabolizmu matki przez ciążę bliźniaczą i należą do nich:
- wytworzenie przez matkę dodatkowo pół litra krwi
- szybsza i mocniejsza praca serca
- dodatkowe zapotrzebowanie na substancje odżywcze.
W ciążach bliźniaczych nadciśnienie tętnicze występuje dwa do trzech razy częściej, z dużym prawdopodobieństwem, że zaczniesię wcześniej.
Do 32 tygodnia ciąży rozwój płodów jest zwykle taki sam, jak pojedynczego. Po tym czasie wzrasta ryzyko problemów rozwojowych.
Badania
W ciąży bliźniaczej badania przesiewowe krwi w kierunku zespołu Downa są mniej dokładne, ale ryzyko można oszacować, wykonując badanie ultrasonograficzne i poszukując pogrubienia fałdu szyjnego lub przezierności karku płodu. Te zagadnienia będą omówione w czasie pierwszej wizyty. Zwykle między 18, a 20 tygodniem ciąży wykonuje się badania ultrasonograficzne, aby sprawdzić, czy ciąża przebiega prawidłowo.
Kiedy płody mają wspólne łożysko i błony płodowe (łożysko jedno kosmówkowe), istnieje ryzyko wystąpienia rzadkiego stanu, w którym przez połączenie naczyń jeden płód będzie się rozwijać kosztem drugiego (zespół przetoczenia między bliźniakami). Badania ultrasonograficzne w tym kierunku wykonuje się zwykle między 24, a 26 tygodniem ciąży.