Rehabilitacja lecznicza polega na kompleksowym postępowaniu, którego celem jest
przywrócenie pacjentowi pełnej sprawności, lub takiego jej poziomu, który jest w jego sytuacji zdrowotnej możliwy do osiągnięcia. Działania te maję również umożliwić odzyskanie zdolności do pracy, zarobkowania, oraz poprawę ogólnej jakości życia osoby rehabilitowanej. Mogą być realizowane:
- w warunkach ambulatoryjnych,
- w warunkach domowych,
- w ośrodku lub oddziale dziennym.
Dzieci oraz młodzież szkolna, w przypadkach nie kwalifikujących się do rehabilitacji leczniczej, jest kierowana przez lekarza rodzinnego na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne organizowane w szkołach i finansowane ze środków publicznych na podstawie odrębnych przepisów.
Szczególnym przypadkiem leczenia ukierunkowanego na rehabilitację pacjenta jest też leczenie uzdrowiskowe, realizowane według zasad opisanych w poniższych artykułach:
Leczenie uzdrowiskowe
Lekarze i pacjenci z Wielkopolski! Sprawdźcie aktualne informacje o leczeniu uzdrowiskowym...
Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych
Skierowanie na zabiegi wykonywane w trybie ambulatoryjnym, (które zachowuje ważność 30 dni od daty wystawienia i w tym okresie powinno być zarejestrowane w zakładzie rehabilitacji), może wystawić każdy lekarz, który ma podpisaną umowę z NFZ.
Wyjątek stanowi sytuacja dysfunkcji narządu ruchu wywołanej wadami postawy, w przypadku której skierowanie na rehabilitację wystawia lekarz poradni rehabilitacji leczniczej lub poradni ortopedii i traumatologii narządu ruchu (w tym poradni wad postawy). Podczas rehabilitacji tego typu pacjent może mieć sfinansowanych do pięciu zabiegów dziennie wykonywanych w 10-dniowym cyklu.
Rehabilitacja w warunkach domowych
Ten tryb rehabilitacji jest skierowany do pacjentów nie poruszających się samodzielnie, którzy nie mają możliwości dotarcia do placówki rehabilitacyjnej. Skierowanie od lekarza NFZ należy zarejestrować w zakładzie rehabilitacyjnym, który ma podpisaną umowę z NFZ oraz ustalić termin wizyty w domu.
Istotną informacją jest, iż
każdy zakład rehabilitacyjny mający kontrakt z NFZ świadczy opiekę domową zarówno dorosłym i dzieciom. Czas trwania rehabilitacji wykonywanej w powyższym trybie to 80 dni zabiegowych (po 5 zabiegów dziennie), z możliwością przedłużenia. Każdego dnia pacjent lub jego opiekun potwierdza podpisem wykonanie rehabilitacji na odpowiedniej karcie zabiegów.
Rehabilitacja w ośrodku lub oddziale dziennym.
Jeśli stan zdrowia pacjenta sprawia, że rehabilitacja nie może być przeprowadzona w warunkach ambulatoryjnych, ale nie wymaga on całodobowego nadzoru medycznego, przysługuje mu ten tryb wykonywania zabiegów.
Rehabilitacja ogólnoustrojowa w ośrodku lub oddziale dziennym polega na kompleksowej fizjoterapii narządu ruchu. Szczególnie jest stosowana ze względów ortopedycznych (po urazach, przebytych operacjach lub w przebiegu chorób przewlekłych), a także ze wskazań neurologicznych, reumatologicznych, onkologicznych i pulmonologicznych.
Rehabilitacja przeprowadzana w powyższym trybie trwa od trzech do sześciu tygodni przez pięć dni w tygodniu, a w jej ramach wykonywanych jest średnio po pięć zbiegów dziennie. W przypadku dzieci do 18. roku życia o częstotliwości rehabilitacji decyduje lekarz prowadzący.
Rehabilitacja dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego w ośrodku lub oddziale dziennym
Jest to wielospecjalistyczna, kompleksowa rehabilitacja dzieci zagrożonych nieprawidłowym rozwojem psychomotorycznym oraz dzieci o zaburzonym rozwoju psychomotorycznym. Skierowanie na ten typ rehabilitacji może wystawić lekarz jednego z następujących oddziałów szpitalnych lub poradni:
- neonatologicznej,
- rehabilitacyjnej,
- ortopedii i traumatologii narządu ruchu,
- neurologicznej,
- reumatologicznej,
- chirurgii dziecięcej,
- oraz lekarz podstawowej opieki medycznej.
Czas trwania rehabilitacji wynosi do 120 osobodni w roku kalendarzowym, z możliwością przedłużenia.
Rehabilitacja słuchu i mowy
Obejmuje kompleksową i wielospecjalistyczną opiekę diagnostyczno-terapeutyczną nad pacjentem z uszkodzonym słuchem.
Skierowanie na ten rodzaj rehabilitacji wystawiają lekarze poradni specjalistycznych:
- otolaryngologicznej,
- otolaryngologii dziecięcej,
- audiologii i foniatrii.
Czas trwania rehabilitacji wynosi do 120 osobodni w roku kalendarzowym, z możliwością przedłużenia.
Rehabilitacja wzroku
Obejmuje kompleksową i wielospecjalistyczną opiekę diagnostycznoterapeutyczną nad pacjentem z uszkodzonym wzrokiem.
Do tego rodzaju rehabilitacji kierują lekarze następujących poradni specjalistycznych:
- okulistycznej,
- neurologicznej.
Czas trwania rehabilitacji wynosi do 120 osobodni w roku kalendarzowym, z możliwością przedłużenia.
Rehabilitacja kardiologiczna w ośrodku lub oddziale dziennym
Jest to świadczenie udzielane pacjentom po ostrych przebiegach schorzeń sercowo-naczyniowych (np. zawałach serca) i po przebytych zabiegach kardiochirurgicznych, których stan zdrowia nie pozwala na rehabilitację w warunkach ambulatoryjnych.
Do tego rodzaju rehabilitacji kieruje lekarz:
- oddziału kardiologii,
- oddziału kardiochirurgii,
- oddziału chorób wewnętrznych,
- poradni kardiologicznej.
Czas trwania rehabilitacji kardiologicznej ustala lekarz ośrodka dziennego, natomiast w ciągu jednego kwartału NFZ finansuje do 24 dni.
Rehabilitacja pulmonologiczna z wykorzystaniem metod subterraneoterapii w ośrodku lub oddziale dziennym
Rehabilitacja tego typu odbywa się w naturalnych podziemnych komorach solnych. W terapii wykorzystuje się wpływ ich specyficznego mikroklimatu, który pozytywnie oddziałuje na sprawność funkcjonowania układu oddechowego. Czas trwania takiej terapii ustala indywidualnie lekarz ośrodka dziennego, ale nie może ona być krótsza niż 14 dni oraz nie dłuższa niż 24 dni.
Rehabilitacja w warunkach stacjonarnych
Świadczenia te skierowane są do pacjentów, którzy ze względu na kontynuację leczenia wymagają nie tylko kompleksowych czynności rehabilitacyjnych, ale także całodobowej opieki pielęgniarskiej. Wyróżnione są tu poniższe rodzaje rehabilitacji:
Stacjonarna rehabilitacja ogólnoustrojowa
Przeznaczona jest dla pacjentów, którzy wymagają wszechstronnych zabiegów usprawniających i jednocześnie innych działań terapeutycznych, profilaktycznych, diagnostycznych oraz edukacyjnych. Na ten rodzaj rehabilitacji skierowanie wystawiane jest przez lekarzy specjalistów poszczególnych oddziałów. Powinna być dołączona do niego również aktualna dokumentacja medyczna potwierdzająca rozpoznanie. Czas trwania usprawniania wynosi od 3 do 6 tygodni, średnio wykonywanych jest pięć zabiegów dziennie.
Stacjonarna rehabilitacja neurologiczna
Przeznaczona jest dla pacjentów w każdym wieku, cierpiących na schorzenia neurologiczne i wymagających jednocześnie całodobowego nadzoru. Realizowana jest przez oddziały rehabilitacji neurologicznej i oddziały o profilu ogólnorehabilitacyjnym. W tym przypadku o rodzaju rehabilitacji decyduje lekarz oddziału szpitalnego, dokonując oceny stanu zdrowia pacjenta, dysfunkcji układu nerwowego oraz oceny stopnia niepełnosprawności. Czas trwania zależy od rodzaju prowadzonej rehabilitacji neurologicznej.
Stacjonarna rehabilitacja pulmonologiczna
Przeznaczona jest dla pacjentów wymagających kontynuacji leczenia powikłanych lub przedłużających się chorób płuc i układu oddechowego. Realizowana jest ona w szpitalu, a skierowanie na nią wystawia lekarz oddziału szpitalnego, gdzie obywało się podstawowe leczenie. Trwa do 3 tygodni, przez 6 dni w tygodniu, a średnio wykonuje się w jej przebiegu pięć zabiegów dziennie.
Stacjonarna rehabilitacja kardiologiczna
Ten rodzaj rehabilitacji jest przeznaczony dla pacjentów bez powikłań pooperacyjnych lub po ich ustąpieniu. Termin przyjęcia na oddział rehabilitacji jest ustalany przez lekarza oddziału szpitalnego w porozumieniu z lekarzem kierującym.
Czas trwania rehabilitacji wynosi do czterech tygodni w przypadku zawału serca lub operacji wieńcowej lub zastawkowej, a do dwóch tygodni po koronaroplastyce (udrożnieniu naczyń wieńcowych), ostrym incydencie wieńcowym bez wykonania koronaroplastyki lub operacjach kardiochirurgicznych bez wykonania sternotomii (przecięcia mostka). Terapia taka trwa 6 dni w tygodniu i obejmuje działania ukierunkowane na profilaktykę chorób układu krążenia, wtórną prewencję i rehabilitację.