Nadwzroczność

Nadwzroczność wynika ze zbyt małej mocy układu optycznego oka do jego długości osiowej lub zbyt krótkiej gałki ocznej w porównaniu do odpowiedniej mocy optycznej oka. Definiując nadwzroczność mówimy o sytuacji w której oko nie akomoduje. Akomodacja to proces zmiany mocy układu optycznego oka umożliwiający widzenie ostro w różnych odległościach. Z wiekiem akomodacja znacznie się osłabia w wyniku czego potrzebna jest korekcja do pracy z bliska.

Dalekowzroczność towarzyszy nam już od dzieciństwa. Większość dzieci rodzi się z nadwzrocznością fizjologiczną, która w procesie emmetropizacji (proces kształtowania się gałki ocznej tak, aby pozbawiona była wady refrakcji) zanika i daje normalnowzroczność.

Dalekowzroczność często nie powoduje kłopotów z widzeniem w dal w młodszym wieku. Dzieci obarczone nadwzrocznością nie zgłaszają problemów z widzeniem w dal, gdyż istniejącą wadę wzroku korygują za pomocą własnej akomodacji. Aby zwiększyć moc optyczną oka uruchamiana zostaje akomodacja i światło pada na siatkówkę. Wydawałoby się, że nie ma w tym nic złego, gdyby nie to, że stale włączona akomodacja może prowadzić do wielu dolegliwości takich jak: bóle głowy, bóle oczu, niechęć do pracy z bliska, szczególnie do czytania, zaburzenia koncentracji czy nadmierne zmęczenie. Dzieci z nieskorygowaną nadwzrocznością często wolą zajęcia sportowe lub zajęcia niezwiązane z intensywną pracą z bliska, gdyż nie odczuwają wtedy opisanych wyżej dolegliwości.

Nadwzroczność w skrajnych przypadkach manifestuje się zezem akomodacyjnym, który bardzo często można wyleczyć poprzez zastosowanie odpowiedniej korekcji soczewkami okularowymi bądź kontaktowymi.

Dalekowzroczność może ujawnić się również po 30 roku życia, kiedy to zdolności akomodacyjne człowieka maleją.
W starszej grupie wiekowej u osób z nadwzrocznością znacznie obniża się efektywność pracy, mogą pojawiać się kłopoty z widzeniem z bliska i czasami w dal szczególnie w warunkach słabego oświetlenia lub przy ogólnym zmęczeniu organizmu. Wraz z rozwojem i wchodzeniem w wiek dorosły nadwzroczność może przejść ze stanu ukrytego w stan jawny i objawiać się kłopotami z widzeniem w dal i z bliska.

Z punktu klinicznego nadwzroczność dzielimy na:

Nadwzroczność możemy również sklasyfikować jako patologiczną, która może być związana z anomaliami patologicznymi gałki ocznej (urazy, czynne choroby).

Bardzo istotne jest wczesne wykrycie nadwzroczności, gdyż dzięki odpowiedniej korekcji tej wady możliwe jest uniknięcie wielu problemów z widzeniem obuocznym. Dzięki odpowiedniej korekcji możemy uniknąć kłopotów z niedowidzeniem oraz możemy mieć wpływ na prawidłowy rozwój intelektualny naszych dzieci.

W jaki sposób powinniśmy postępować z nadwzrocznością? Wiele organizacji w Polsce przeprowadza przesiewowe badania wzroku w szkołach przedgimnazjalnych, ale nadal to za mało. Każde dziecko powinno oprócz badań ostrości u szkolnej pielęgniarki, przejść specjalistyczne badanie wzroku u optometrysty i lekarza okulisty. To pomoże sprawdzić czy nasza pociecha nie jest obarczona nadwzrocznością. W sytuacji kiedy zostanie stwierdzona nadwzroczność u dziecka czy osoby dorosłej należy zastosować odpowiednią korekcję i postępowanie zalecone przez specjalistę.

Nadwzroczność można korygować za pomocą okularów korekcyjnych jak i soczewek kontaktowych. U osób z  średnią i wysoką nadwzrocznością okulary korekcyjne mogą wyglądać mniej estetycznie, gdyż dodatnie soczewki okularowe są grube, wypukłe w środkowej części i powodują powiększenie oczu. W takich przypadkach zaleca się zastosowanie okularów o wyższym indeksie, dzięki czemu soczewki okularowe będą cieńsze, a przez to bardziej estetyczne. Przy średniej i wysokiej nadwzroczności warto także wybrać soczewek o konstrukcji  asferycznej, które są płaskie i redukują powiększenia oczu w okularach. Nadwzroczność można także korygować za pomocą soczewek kontaktowych. Przed ich zastosowaniem niezbędna jest wizyta w gabinecie u specjalisty, który może stwierdzić czy nie ma żadnych przeciwwskazań do ich stosowania.

Reasumując w przypadku dalekowzroczności bardzo ważna jest profilaktyka, dzięki której można zapobiec wielu późniejszym kłopotom z widzeniem obuocznym. Musimy również pamiętać, że żyjemy w czasach w których praca z bliska stanowi ważny element naszego funkcjonowania i dlatego nadwzroczność powinna być wcześniej wykryta.