W warunkach prawidłowych układ pokarmowy zamienia część spożytego pokarmu w cukier zwany glukozą. Ten cukier przechodzi do krwi, aby dostarczyć „paliwo" komórkom. Aby komórki mogły otrzymać cukier, insulina, hormon wydzielany przez trzustkę, musi go „eskortować". U ludzi zdrowych trzustka wytwarza wystarczającą ilość insuliny, aby poradzić sobie z cukrem obecnym w organizmie. Są dwa typy cukrzycy, obydwa zakłócają ten proces.
W typie l trzustka wytwarza mniejsze ilości insuliny, w typie II - organizm niewłaściwie reaguje na insulinę. W obydwu typach cukrzycy cukier dostaje się do komórek w ograniczonej ilości, w związku z czym jego część pozostaje we krwi, przechodzi do moczu i jest wydalana.
Obydwa typy cukrzycy mogą powodować długotrwałe powikłania, takie jak choroby serca, niewydolność nerek, uszkodzenia nerwów, ślepotę oraz niszczą naczynia krwionośne i nerwy. Uszkodzenia małych i dużych naczyń krwionośnych leżą u podstawy większości tych powikłań.
Cukrzyca typu l i typu II - na czym polega różnica?
Cukrzyca typu l występuje u 1 chorego na 10, jest ona także znana jako cukrzyca zależna od insuliny (IDDM) lub cukrzyca typu dziecięcego; zazwyczaj rozwija się przed 30. rokiem życia. W przypadku cukrzycy typu l należy do końca życia codziennie stosować insulinę.
Objawy mogą wystąpić nagle i są następujące:
- Nadmierne pragnienie.
- Częste oddawanie moczu.
- „Wilczy" głód.
- Niewytłumaczalna utrata masy dała.
- Uczucie słabości i zmęczenia.
Cukrzyca typu II jest najbardziej typową postacią choroby. Zwykło się ją nazywać cukrzycą niezależną od insuliny (NIDDM) lub cukrzycą typu dorosłych. Cukrzyca typu II najczęściej występuje u otyłych dorosłych po 40. roku życia. Zrównoważona dieta, umiarkowana utrata masy ciała i ćwiczenia mogą ją kontrolować. Jeśli dieta i ćwiczenia są nieskuteczne, potrzebne mogą być leki doustne lub wstrzyknięcia insuliny. Wielu chorych na cukrzycę typu 2 nie ma żadnych objawów lub tylko niewiele.
- Objawy mogą rozwijać się powoli i są następujące:
- Nadmierne pragnienie.
- Częste oddawanie moczu.
- Niewyraźne widzenie.
- Nawracające zakażenia pęcherza oraz pochwy i skóry.
- Rany trudne do wyleczenia.
- Drażliwość.
- Uczucie mrowienia lub utrata czucia w rękach i stopach.
Cukrzyca ciężarnych jest przejściowym zaburzeniem rozpoznawanym na podstawie podwyższonego stężenia glukozy we krwi. któremu może towarzyszyć obecność glukozy w moczu.
Choroba pojawia się u zdrowych dotąd kobiet, głównie w III trymestrze i ustępuje po zakończeniu ciąży. Stanowi ona jednak zagrożenie dla płodu i matki. U 30-50% kobiet, u których stwierdzono cukrzyce ciężarnych, w ciągu najbliższych 15 lat rozwinęła się cukrzyca typu II.
Przyczyną cukrzycy ciężarnych są najprawdopodobniej zmiany fizjologiczne związane z ciążą:
- insulinooporność wywołana przez hormony łożyskowe (laktogen, hormon wzrostu)
- zaburzenia wydzielania insuliny
- zwiększone wydzielanie glukozy przez wątrobę.
Zagrożenia dla kobiety:
- przedwczesny poród
- stan przed rzucawkowy
- zwiększone prawdopodobieństwo cięcia cesarskiego.
Zagrożenia dla płodu:
- duża masa urodzeniowa
- wielowodzie
- kwasica ketonowa
- wady wrodzone, m.in. cewy nerwowej i serca