Higiena wzroku

Gdy oko akomoduje w dal, mięsień rzęskowy, odpowiedzialny za zmianę kształtu soczewki, jest rozluźniony.

Pojawienie się druku zmieniło ten stan rzeczy. Oko zaczęło pracować w sposób nienaturalny, do którego nie była przystosowana jego budowa. Pojawienie się światła elektrycznego, którego promieniowanie różni się znacznie od słonecznego, również zmusiło nasz narząd wzroku do pracy zupełnie innej niż ta, do której przystosowała je ewolucja.

Najczęściej wciąż stosowanym sztucznym oświetleniem jest żarówka. Emituje ona o ok. 65% więcej promieni podczerwonych niż światło dzienne, natomiast o wiele mniej promieni niebieskich i zielonych. Z tego względu w miejscach oświetlonych żarówką, oko ludzkie może mieć problemy z rozróżnianiem kolorów, zwłaszcza w zakresie barwy żółtej. Długie przebywanie w pomieszczeniach oświetlonych światłem elektrycznym jest dla oczu bardzo męczące, gdyż dużo trudniejsza jest akomodacja siatkówki w takich warunkach.

Innym wyzwaniem, jakie współczesność stawia przed naszym wzrokiem, jest telewizja i komputery. Te wynalazki przez wielu uważane są za jedno z największych zagrożeń, jakie niesie cywilizacja dla zdrowia oczu. W rzeczywistości nie jest to do końca prawdą. Wiązki elektronów wysyłane przez ekran telewizora, czy monitor komputera, mogą męczyć oczy, ale nie powodują nieodwracalnych zmian w ich czynnościach. Nie znaczy to jednak wcale, ze długie oglądanie telewizji, zwłaszcza przez dzieci, z niewielkiej odległości, jest obojętne dla zdrowia.

Faktem jest, że oczy ludzkie nie są przystosowane do przyjmowania dużych dawek takiego promieniowania. Ich budowa umożliwia przyswajanie światła o stałym natężeniu, takiego, jakie emitowane jest przez słońce, natomiast migotanie ekranu stanowi utrudnienie dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku. Przyswajanie migoczącego światła monitora bądź ekranu jest wielkim wysiłkiem, zarówno dla soczewki, jak i siatkówki, ze względu na akomodację.

W naturze rzadko występują gwałtowne zmiany natężenia światła. Zmrok zapada stopniowo, a słońce wychodzi zza horyzontu powoli. Postęp cywilizacyjny umożliwił nagłe przechodzenie z ciemności do jasności i odwrotnie. Żarówka rozbłyskująca w ciemnym pomieszczeniu, ekran telewizora, na którym pojawia się kolejno półmrok i ostra biel - wszystko to ogromnie utrudnia pracę oka nie przystosowanego anatomicznie do tak szybkiej akomodacji. Mięsień okrężny oka, który zwęża lub rozszerza źrenicę, jest w ciągłej aktywności. Powoduje to jego zmęczenie, a przez to spowalnia się akomodacja.

Jak widać, natura nie zapewniła naszym oczom całkowitego przystosowania do warunków panujących w otaczającym nas środowisku. Dlatego też, mając tego pełną świadomość, sami powinniśmy zadbać o to, by stworzyć jak największe możliwości dla naszego wzroku, zapewniając oczom dużo relaksu i ograniczając przyczyny zmęczenia.

Ważne jest zatem, aby pamiętać o właściwym oświetleniu miejsca pracy i odpoczynku tak, by nie powodowało ono osłabienia i przemęczenia wzroku. Istotna jest również pozycja ciała, gdy czytamy, piszemy czy wykonujemy inne zajęcia wymagające dużej precyzji, takie jak szycie, haftowanie czy praca elektronika. Nie należy także zapominać, aby zachować właściwą odległość oka od przedmiotów, na które jest skierowany wzrok. Jest to ważne zwłaszcza przy oglądaniu telewizji i pracy przy monitorze komputera.

Stworzenie komfortowych warunków pracy i odpoczynku jest ogromnie ważnym elementem higieny narządu wzroku. Poza właściwą ochroną tego narządu przed zagrożeniami mechanicznymi, higiena inna, niż pozostałych części ciała, nie jest konieczna. Oko wykształciło szereg elementów zapewniających mu właściwe funkcjonowanie, oczyszczając, odżywiając czy chroniąc przed bakteriami oraz mniejszymi urazami mechanicznymi. Poza przypadkami infekcji, gdy zdolność ochronna narządu jest ograniczona, oko nie wymaga szczególnej pielęgnacji.