Jak podać dziecku lek?

Większość leków dla niemowląt i małych dzieci ma postać syropu lub zawiesiny. Są słodkie, wzbogacone sztucznym aromatem, który ma zneutralizować ich często gorzki smak. Ten zabieg nie zawsze jednak pomaga, więc jeśli maluch – pomimo kilku prób – za każdym razem lek wypluwa lub po nim wymiotuje, należy poprosić lekarza, by przepisał inny specyfik, a przynajmniej zmienił postać leku.

Leki doustne

Żeby podać niemowlęciu lek, należy je posadzić na kolanach, najlepiej w pozycji półleżącej. Prawą rączkę niemowlęcia trzeba wsunąć sobie pod pachę, tak żeby nie mogło nią wymachiwać. Lewą rączkę chwycić swoją lewą ręką. Jeśli maluch wyrywa się, można zawinąć go razem z rączkami w kocyk lub kołderkę. Przygotować pierś (lub butelkę), tak by maluch mógł od razu popić lekarstwo. Należy jednak zawsze zapytać lekarza, czy preparat można podawać przed jedzeniem i czy nie obniży to jego skuteczności. Nigdy nie podajemy leku dziecku leżącemu płasko, bo mogłoby się zakrztusić.  Łyżeczkę najlepiej wsunąć nieco głębiej do buzi, tak żeby lekarstwo spłynęło na tylną część języka (ale nie na tyle głęboko, by nie sprowokować odruchu wymiotnego). Jeśli dziecko nie potrafi pić z łyżeczki, można podać mu lekarstwo strzykawką jednorazową (podziałka ułatwi odmierzenie dawki) lub plastikowym zakraplaczem. Obecnie dostępne są również specjalne butelki do podawania lekarstw. Innym sposobem jest odmierzenie odpowiedniej dawki na łyżeczce i zanurzenie w niej czubka palca, potem należy pozwolić dziecku zlizać z niego lek, postępując w ten sposób tak długo, aż dziecko zażyje całą dawkę. Lekarstwa nie wolno wlewać do butelki z mieszanką mleczną lub do kubeczka z sokiem. Jeśli dziecko nie zje, czy nie wypije wszystkiego, nie będzie wiadomo, czy przyjęło zaleconą dawkę. Jest to szczególnie ważne, kiedy dziecko dostaje antybiotyk. Można też zmieszać lek z odrobiną przecieru owocowego i podać na dużej łyżce.

Tabletki

Niemowlęta jednak nie potrafią jeszcze samodzielnie połknąć tabletek, ale niektóre dzieci nawet w drugim roku życia często wolą już niedużą tabletkę, która nie ma smaku, niż łyżeczkę syropu. Ostatecznie tabletkę można rozkruszyć i wymieszać z odrobiną przecieru owocowego lub banana, ale wcześniej należy zapytać lekarza lub farmaceutę, czy nie utrudni to wchłaniania leku, nie spowoduje jego rozkładu lub nie wpłynie na podrażnienie układu pokarmowego dziecka. Większość dzieci potrafi łykać tabletki dopiero w wieku 3-4 lat.

Krople doustne

Krople doustne najłatwiej podać, gdy dziecko leży na plecach – na rękach lub w łóżeczku czy na przewijaku. Jeśli dziecko macha rączkami, albo się wyrywa, można owinąć je kocykiem i w ten sposób unieruchomić.

Krople do oczu

Aby zakropić dziecku oczy należy lewą ręką delikatnie objąć główkę dziecka i lekko odciągnąć dolną powiekę, a prawą zakroplić płyn do kącika po stronie nosa. Maluch będzie odruchowo zamykał oczy i wyrywał głowę, dlatego łatwiej zrobić to we dwójkę. Trzeba uważać, by zakraplaczem nie dotknąć gałki ocznej, co spowoduje, że krople stracą jałowość. Jeżeli nawet dziecko płacze, w oku i tak pozostanie wystarczająca dawka leku.

Krople do nosa

Przed zakropieniem noska należy oczyścić go specjalną gruszką, a potem odchylić główkę malucha lekko do tyłu, najlepiej podkładając mu dłoń pod szyję. Starszemu dziecku można pod kark podłożyć małą poduszkę (żeby krople nie wypłynęły na zewnątrz).

Krople do ucha

Najłatwiej jest wkroplić płyn do ucha. Wystarczy przekręcić główkę niemowlęcia na bok i delikatnie (nie wpychając pipety do ucha) wpuścić płyn do środka. Po zakropleniu trzeba jeszcze przez chwilę potrzymać główkę na boku, żeby płyn nie wylał się na zewnątrz. Zwykle maluchy płaczą przy tym zabiegu, ponieważ płyn jest zimny, można więc zapytać lekarza, czy krople można lekko ogrzać. Przed użyciem konieczne jest sprawdzenie temperatury kropli na wewnętrznej stronie nadgarstka.

Czopki

Niektóre leki (np. Przeciwgorączkowe) warto aplikować w postaci czopków, ponieważ szybciej działają. Najłatwiej jest wprowadzić czopek, gdy dziecko leży na boku, z nogami podkurczonymi, przyciśniętymi do brzucha. Ewentualnie na plecach z podniesionymi do góry i zgiętymi nóżkami. Okolice odbytu można posmarować kremem – ułatwi to wsunięcie czopka. Czopek trzeba wsunąć w taki sposób, aby cały znalazł się w pupie i przez chwilę przytrzymać ściśnięte pośladki, żeby się nie wyślizgnął.


Podawanie leków niemowlętom i dzieciom wymaga identycznej systematyczności, jak aplikowanie ich dorosłym – warto zwrócić na to uwagę rodzicom, gdyż zanim podadzą pierwszą dawkę, warto obliczyć, kiedy przypadną następne, żeby unikać budzenia malucha w środku nocy. Rodzice powinni obserwować dziecko i jego reakcje na lek. Należy również zwrócić uwagę na sposób przechowywania leku po otwarciu opakowania oraz na fakt, że nigdy nie należy samowolnie przerywać kuracji, nawet jeśli opiekunowie uznają, że dziecko czuje się już dużo lepiej. Jest to szczególnie ważne w przypadku antybiotyków. Warto prowadzić specjalny zeszycik, w którym rodzice mogą od samego urodzenia zapisywać nazwy chorób, które rozpoznawał lekarz i leków, jakie maluch przyjmował, okresy ich podawania, dawki i ewentualne skutki uboczne. Bardzo ułatwi to dobór najlepszych leków przy następnej chorobie.

Lekarstwa dla dzieci, które warto mieć w domowej apteczce to:

• lek przeciwgorączkowy (dla noworodków i niemowląt w czopkach, dla młodszych dzieci może być w syropie),
• żel przeciwbólowy do stosowania w jamie ustnej, przydatny przy ząbkowaniu,
• krem lub maść przeciw pieluszkowemu zapaleniu skóry lub na odparzenia,
• sól fizjologiczną lub specjalny roztwór wody morskiej do zakrapiania noska w przypadku kataru,
  
• przydatna również maść majerankowa do łagodzenia kataru oraz podrażnień wokół noska,
• preparat witaminowy dla niemowląt i dzieci.

Przydatne przedmioty:

• termometr (paskowy, cyfrowy lub douszny – na poczerwień, który gwarantuje krótki czas pomiaru i dokładny wynik),
• łyżeczka z miarką (zazwyczaj dostępna przy każdym opakowaniu z syropem lub zawiesiną),
• strzykawka jednorazowego użytku (do odmierzania i podawania leków – np. antybiotyków) lub specjalnie do tego przeznaczona malutka butelka,
• zakraplacz,
• gumowa gruszka lub inny aspirator do oczyszczania noska,
• patyczki higieniczne do uszu