|
ADHD charakteryzuje się brakiem uwagi, nadpobudliwością i zbyt wysoką
impulsywnością w stosunku do określonego wieku lub poziomu rozwoju.
Zgodnie ze standardową diagnozą, by rozpoznać to zaburzenie, należy
stwierdzić u dziecka, które ukończyło siódmy rok życia, co najmniej
sześć spośród cech charakteryzujących zaburzenia koncentracji uwagi
oraz dodatkowo co najmniej sześć cech charakteryzujących nadpobudliwość
i impulsywność.
Zaburzenia koncentracji uwagi:
- dziecko nie zwraca uwagi na szczegóły; zarówno w pracach szkolnych, jak i w trakcie zajęć domowych popełnia wiele błędów przez nieuwagę,
- nie potrafi się skupić na zadaniach lub zabawie,
- wydaje się, że nie słucha uważnie, gdy się do niego mówi,
- nie stosuje się prawidłowo do poleceń i często nie potrafi ukończyć zadania,
- ma trudności z organizowaniem sobie pracy,
- dużą trudność sprawiają mu zajęcia i zadania wymagające długotrwałego wysiłku umysłowego,
- często gubi rzeczy potrzebne do wykonania zadań lub ćwiczeń, takie jak ołówki, książki, zabawki,
- łatwo się rozprasza,
- często jest roztargnione przy wykonywaniu rutynowych czynności.
Nadpobudliwość:
- dziecko nadmiernie się kręci lub wierci,
- wstaje z miejsca w sytuacjach, gdy powinno siedzieć,
- stale biega lub się wspina,
- ma trudności z zadaniami wymagającymi zachowania spokoju,
- wydaje się być ciągle w ruchu,
- jest nadmiernie gadatliwe.
Impulsywność:
- dziecko wyrywa się z odpowiedzią, zanim zostanie sformułowane pytanie,
- nie potrafi czekać na swoją kolej,
- przerywa lub wtrąca się, gdy mówi ktoś inny.
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (lub ADHD) to zaburzenie, które występuje u około 3-5% dzieci w wieku szkolnym, chociaż niektórzy podają, iż występuje ono nawet u 24% dzieci.
Przyczyna tak częstego występowania ADHD jest taka sama jak w przypadku nagłego wzrostu liczby osób cierpiących na łagodną postać depresji. Niegdyś zaburzenie to uznawano za oznakę słabego charakteru, obecnie jego przyczyn upatruje się w problemach związanych z funkcjonowaniem mózgu.
Zgodnie z najbardziej obecnie rozpowszechnioną opinią przyczyn ADHD należy upatrywać w braku równowagi neuroprzekaźników. Jak podaje wielu badaczy, za zaburzenie to jest odpowiedzialna dopamina, której poziom u osób dotkniętych ADHD jest zbyt wysoki. To z kolei objawia się reakcjami, które są zaprzeczeniem surowego, sztywnego i stoickiego zachowania czy wręcz fizycznego bezruchu, charakterystycznego dla osób cierpiących na choroby, których podłożem jest deficyt dopaminy, takich jak choroba Parkinsona.
Objawów ADHD od lat nie traktuje się poważnie. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest to, że w wielu swoich przejawach są one przejaskrawioną wersją zachowań typowych dla małych dzieci, takich jak brak koncentracji uwagi, nadpobudliwość i słabe kontrolowanie impulsów. Różnica między dzieckiem dotkniętym ADHD a dziećmi niecierpiącymi na to zaburzenie uwidacznia się na dwa sposoby. Po pierwsze, zachowania te są znacznie ostrzejsze, co dotyczy szczególnie dzieci w młodszym wieku szkolnym, po drugie, w opóźnionym w stosunku do innych dzieci „wyrastaniu" z zachowań nadpobudliwych i impulsywnych.
Zwykle oczekuje się, że dzieci, dorastając, same przyswoją sobie umiejętność lepszej koncentracji uwagi i samokontroli, dlatego też starsze dzieci cierpiące na ADHD często spotykają się z dezaprobatą ze strony dorosłych. Ma to negatywny wpływ na inne towarzyszące ADHD symptomy, szczególnie zaś na niskie poczucie własnej wartości.
W rzeczywistości strofowanie dziecka nadpobudliwego za lenistwo lub krnąbrność ma tyle sensu co karcenie małego dziecka za mówienie nieprawdy w odpowiedzi na sugestie osoby dorosłej.
Źródło artykułu: A. Bragdon, D. Gamon "Kiedy mózg pracuje inaczej" |