|
Wirus ospy wietrznej może przetrwać pod postacią zakażenia utajonego i po latach reaktywować się, wywołując objawy półpaśca. Noworodki i niemowlęta nie są chronione przez matczyne przeciwciała.
Źródłem zakażenia jest człowiek chory. Wirus przenosi się drogą kropelkowo-powietrzną, jest bardzo lotny (stąd nazwa: ospa wietrzna - wiatrówka). Najbardziej zakaźne są wykwity pęcherzykowe.
Okres wylęgania: wynosi 14-21 dni.
Okres objawów wstępnych: poprzedza o 2-3 dni pojawienie się wysypki. Występują:
- bóle mięśniowe
- gorączka
- brak łaknienia
Okres wysypkowy:
- pojawiające się przez około 5 dni wykwity, głównie na skórze, ale mogące zajmować również śluzówki
- wykwity, początkowo pod postacią plamek, przekształcają się w grudki, potem w przezroczyste pęcherzyki, które mętnieją, a następnie przysychają w strupki
- jednocześnie na skórze i śluzówkach można znaleźć wykwity w różnym stadium
- kolejnym wysiewom wysypki towarzyszy zwykle wysoka gorączka, świąd skóry, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych
- po około 7 dniach wszystkie wykwity są przyschnięte w strupki
- strupki odpadają bez pozostawiania blizn (tylko po wykwitach nadkażonych bakteryjnie mogą pozostawać blizny).
Powikłania:
- bakteryjne nadkażenie wykwitów
- zapalenie mózgu, najczęściej pod postacią zapalenia móżdżku
- zapalenie płuc.
Dieta: dziecko musi być starannie pojone, podobnie jak w innych chorobach gorączkowych. Posiłki powinny być rozdrobnione, dla młodszych dzieci papkowate, by nie drażniły śluzówek jamy ustnej, gdzie również występują pęcherzyki ospy wietrznej. Zalecana jest dieta lekkostrawna, z wyłączeniem pokarmów o kwaśnym lub ostrym smaku.
Pielęgnacja: z pokolenia na pokolenie jest przekazywana informacja, że chorego na ospę wietrzną nie należy kąpać. Nic bardziej błędnego. U spoconego, nie mytego dziecka znacznie łatwiej i szybciej dochodzi do bakteryjnego nadkażenia wykwitów. Pacjent powinien być codziennie delikatnie obmyty, żeby nie uszkodzić powierzchni pęcherzyków.
W początkowym okresie choroby można stosować raz dziennie odkażającą kąpiel w lekkim (różowym) roztworze nadmanganianu potasu, by przyspieszyć przysychanie pęcherzyków. Należy pamiętać o dokładnym obmyciu śluzówek narządów płciowych, gdzie również mogą się znajdować wykwity. Pojedyncze (ale tylko pojedyncze!) wykwity pęcherzykowe można zamalować 1 % wodnym roztworem gencjany.
Nie należy stosować tak bardzo popularnych papek mających w założeniu działanie przeciwświądowe i przysuszające - pod skorupą papki tworzą się znakomite warunki do namnażania bakterii. Lekarz powinien natomiast zlecić odpowiednie leki doustne działające przeciwświądowo.
Zakaźność w ospie wietrznej obejmuje 2-3 dni przed wystąpieniem wysypki do czasu przyschnięcia wszystkich pęcherzyków w strupki, co trwa około 6-7 dni.
Zapobieganie: możliwe jest dzięki szczepionce przeciw ospie wietrznej. Jest to szczepienie zalecane w kalendarzu szczepień osobom, które nie przechorowały ospy wietrznej.
Źródło artykułu: M. Szczepańska-Putz "Jak pielęgnować dziecko z chorobą zakaźną" |