Menopauza - jakie są jej objawy? Czy hormonalna terapia zastępcza jest konieczna?

Dodano: 03.10.2011

W życiu każdej kobiety przychodzi taki czas, gdzie należy wyjątkowo starannie zatroszczyć się o zdrowie. Po 40 roku życia mogą pojawiać się już pierwsze objawy świadczące o wygasaniu czynności hormonalnej jajników. Jest to symptom zbliżającej się menopauzy. Co to jest menopauza, jakie towarzyszą jej objawy i jak można je złagodzić dowiecie się w poniższym artykule.

Z punktu widzenia lekarza ginekologa menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety, czyli ostatnie krwawienie z macicy wywołane prawidłową czynnością hormonalną jajników, po której przez 12 miesięcy nie następują kolejne krwawienia. Według przeprowadzonych w Polsce badań średnio przypada na 50-51 rok życia, gdzie przyjmuje się, że 1/3 życia współczesnej kobiety przypada właśnie na okres pomenopauzalny.

Najważniejsze definicja związane z menopauzą

Menopauza- ostatnia prawidłowa miesiączka w życiu kobiety
Perimenopauza- rozpoczyna się w momencie pojawienia się pierwszych zaburzeń związanych z miesiączką, a kończy się po 12 miesiącach od wystąpienia ostatniej miesiączki,
Premenopauza- czas przed menopauzą, nawet do kilku lat przed, kończący się wraz z nadejściem ostatniej miesiączki kobiety.
Postemenopauza- czas po menopauzie, czyli cały okres życia kobiety po ostatecznym zakończeniu miesiączkowania.

Niedobór hormonów płciowych w organizmie powoduje przykre objawy, które utrudniają Panią „normalne” funkcjonowanie. Menopauza może przebiegać w sposób:

naturalny- jako rezultat samoistnego wygaśnięcia czynności jajników.
sposób sztuczny- najczęściej w wyniku operacyjnego usunięcia jajników.
lub pojawia się w efekcie chemioterapii i radioterapii.

Objawy można podzielić na wczesne (pojawiające się po nagłym obniżeniu estrogenów we krwi) i późne (pojawiające się po dłuższym czasie niedoboru hormonów)

Do objawów wczesnych zalicza się:

objawy wypadowe (uderzenia gorąca, nocne poty, bezsenność, zmęczenie, spadek libido, kołatanie serca, zawroty i bóle głowy)
zmiany psychiczne (o podłożu emocjonalnym)- nerwowość, stany depresyjne, trudność z przyswajaniem informacji,
zaburzenia miesiączkowania- wydłużenie lub skrócenie cyklu miesiączki (skąpe lub bardzo obfite krwawienia)
zaburzenia statyki narządu rodnego- w niektórych przypadkach może dochodzić do obniżania lub wypadania macicy lub ścian pochwy.

Do późnych objawów zalicza się:

choroby układu sercowo- naczyniowego
osteoporozę

Leczenie objawów menopauzy
Postęp dzisiejszej medycyny pozwala kobiecie na złagodzenie dolegliwości związanych z okresem przekwitania. Podstawową metodą leczenia jest hormonalna terapia zastępcza, która usuwa przyczynę ich występowania, czyli spadek hormonów płciowych- estrogenów. Podawanie estrogenów w tabletkach likwiduje opisywane wyżej objawy w przeciągu kilku pierwszych dni kuracji. Kolejną możliwością jest kuracja za pomocą podawania leków z progesteronem i jego pochodnymi. Terapia stosowana jest u kobiet przed menopauzą, którym doskwierają typowe objawy zespołu klimakterycznego.
Kobieta i lekarz prowadzący powinni dokładnie omówić i zbadać objawy przed określeniem, czy korzyści terapii hormonalnej lub innych sposobów przewyższą ryzyko ich stosowania.

I etap leczenia
Leczenie hormonalne zwykle przebiega w II etapach. I etap trwa zazwyczaj 3 miesiące i polega na obserwacji tolerancji przepisanego preparatu. Jeśli dawka została dobrana odpowiednio to dolegliwości ustępują w przeciągu kilku- kilkunastu dni.

II etap leczenie
Przypadku gdy zaproponowane leczenie przez lekarza jest skuteczne to drugi etap leczenia objawów trwa około 2 lat. Jeśli kobieta w tym czasie przerwie terapię to w 50% przypadków objawy powrócą.

Sposoby podawania leków:

estrogeny- doustnie, prze skórę (plastry, kremy, żele), dopochwowo, domięśniowo (zastrzyki), do nosa (spray), w postaci implantów podskórnych
progestageny- doustnie, przez skórę, dopochwowo, domacicznie

Terapie niekonwencjonalne i alternatywne
Trzeba zaznaczyć, że metody leczenia środkami niehormonalnymi przynoszą niepełną ulgę, a stosowanie ich wiąże się z możliwością wystąpienia skutków ubocznych.
W dziedzinie terapii uzupełniających i alternatywnych obiecująca wydaje się akupunktura. Niektóre przeprowadzone badania wskazują na jej skuteczność przeciwko uderzeniom gorąca.

Istnieją teorie, że estrogeny w białku sojowym łagodzą objawy menopauzy. Dla ciekawości dodamy, że jedne z badań wykazały, że estrogeny w białku sojowym nie polepszyły ani nie wpłynęły znacząco na funkcjonowanie kognitywistyczne u kobiet w wieku postmenopauzalnym.

Innym lekarstwem, które według badań wykazywało działanie, lecz w innych okazało się nie lepsze od placebo w leczeniu uderzeń gorąca i innych objawów menopauzy, są ekstrakty izoflawonów z czerwonej koniczyny i pluskwicy groniastej. Użycie pluskwicy groniastej ma potencjalne efekty uboczne, takie jak stymulacja raka piersi, dlatego niewskazane jest jej dłuższe stosowanie.

Inne terapie
Powszechnym problemem okresu perimenopauzy i późniejszego jest doskwierające uczucie suchości pochwy. Nawilżacze pochwowe mogą pomóc kobietom z zanikiem śluzówki macicy lub suchością pochwy, lubrykanty zaś zapewniają nawilżenie podczas bliskiego kontaktu fizycznego. Istnieją różne produkty do różnych zastosowań: niektóre kobiety odczuwają suchość nie tylko podczas stosunku i dzięki środkom nawilżającym mogą czuć się komfortowo przez cały dzień. Kobiety, które potrzebują lubrykantów jedynie podczas seksu, mogą ich używać tylko w tych sytuacjach.

Nisko dawkowane dopochwowe produkty estrogenowe, np. w postaci kremu, są na ogół bezpiecznym sposobem przyjmowania estrogenu w celu zlikwidowania suchości i zanikania śluzówki macicy, tylko minimalnie zwiększając poziom estrogenu we krwi.

Doradztwo indywidualne lub grupy wsparcia mogą być pomocne w opanowywaniu smutku, depresji, lęków lub dezorientacji, często odczuwanych przez kobiety w latach przejściowych

Korzyści z stosowania hormonalnej terapii zastępczej
Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej przez kobiety poprawia ich jakoś życia poprzez:

ustąpienie objawów wypadowych (uderzenia gorąca, zaczerwienie twarzy, potliwość)
wzrost libido, zmniejszenie dolegliwości podczas stosunków
zapobieganie osteoporozie i jej leczenie
profilaktyka choroby niedokrwiennej serca
zapobieganie zmianom zanikowym skóry, włosów, narządów układu moczowo-płciowego
zmniejszenie ryzyka zachorowania na chorobę alzheimera, poprawa pamięci.

Źródło artykułu: Zdrowie i uroda 40-55. Poradnik polecany przez Poskie Towarzystwo Menopauzay i Andropauzy. Wikipedia