|
Pierwszą i często najważniejsza przyczyną dla której chcemy dzielić tabletkę jest obniżenie kosztów leczenia, zwłaszcza w przypadku leczenia choroby przewlekłej. Często tabletki o dwukrotnie zwiększonej dawce substancji czynnej są niewiele droższe, a opakowania starcza wówczas na dłuższy czas. Dzielenie tabletek jest także korzystne dla możliwości doboru właściwej dawki leku. Jest to szczególnie przydatne w przypadku leczenia dzieci i osób starszych. Często też dzielimy tabletki ze względu na trudności w przełykaniu dużych pigułek.
Jakich tabletek nie należy dzielić?
- o modyfikowanym uwalnianiu (chyba, że na tabletce jest kreska dzieląca),
- o średnicy mniejszej niż 7mm,
- o nieregularnych kształtach,
- o niskiej dawce, rzędu mikrogramów (μg),
- łatwo kruszących się,
- bardzo gorzkich,
- z otoczką chroniącą przed wilgocią,
- zawierających barwniki, które mogą pozostawić plamy na zębach, ustach,
- leków o działaniu antydepresyjnym, ponieważ nierówne dawki mogą powodować wahania nastroju,
- leków o wąskich indeksie terapeutycznym.
Jacy pacjenci sami nie powinni dzielić tabletek?
- z upośledzonymi czynnościami manualnymi,
- ze słabym wzrokiem,
- z artretyzmem,
- z osłabiona pamięcią,
- z chorobą Parkinsona,
- z ograniczoną świadomością (niemożliwe jest prawidłowe zrozumienie instrukcji działania)
Jakie problemy mogą wystąpić przy podziale tabletki?
- trudności z podziałem (zwłaszcza małych tabletek),
- powstanie nierównych części, prowadzące do fluktuacji dawek, co ma znaczenie dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym,
- utrata masy wskutek sproszkowania i fragmentacji (przy podziale na dwie części utrata masy może wynosić do 14%, a więc zmniejszenie skuteczności leku),
- możliwa jest wzmożona degradacja leku jako wynik wpływu tlenu i światła (niektóre tabletki mają krótki okres ważności od momentu ich podziału),
- możliwe zmiany szybkości rozpuszczania i uwalniania mogące mieć konsekwencje kliniczne.
Jak można rozwiązać problemy występujące przy dzieleniu tabletek?
- dokładnie poinformować się na ten temat u lekarza lub farmaceuty w aptece,
- zakupienie specjalnego urządzenia do dzielenia tabletek,
- poproszenie farmaceuty o podział leku w aptece (metoda dokładna ale ryzykowna związana z ekspozycją na tlen i światło),
- prośba o lek w innej postaci (proszek, zawiesina).
Techniki dzielenia tabletek:
- ręcznie,
- nożem, żyletką lub innym ostrym narzędziem,
- przy użyciu specjalnego aparatu do podziału tabletek. Ta metoda może gwarantować największą dokładność.
Ważne jest, by zapytać lekarza lub farmaceutę o możliwość dzielenia tabletek przy zakupie. Można wówczas uniknąć wszelkich problemów związanych z nieprawidłowym dawkowaniem leku.
Źródło artykułu: Wielkopolska Okręgowa Izba Aptekarska |