Medycyna ogólna

Kręgozmyk - przyczyny, stopnie zaawansowania, leczenie

Publikacja: 19 kwiecień 2019 Ostatnia aktualizacja: 08 maj 2019
Kręgozmyk jest dysfunkcją kręgosłupa, polegającą na przesunięciu kręgów względem siebie. Wyższy kręg ulega przemieszczeniu ku przodowi w stosunku do kręgu leżącego poniżej. Przemieszczenie kręgów powstaje w większości na skutek tworzenia szczeliny w łuku kręgowym, tzn. kręgoszczeliny w miejscu połączenia wyrostków stawowych. Schorzenie pojawia się z reguły w dolnej części kręgosłupa lędźwiowego i może rozwijać się zarówno u dzieci, młodzieży, jak i osób starszych. Nieleczony kręgozmyk prowadzi najczęściej do utraty stabilności kręgosłupa, przewlekłych dolegliwości bólowych, a w skrajnych przypadkach do wystąpienia objawów neurologicznych. Przyczyny schorzenia to m.in.: spondylioza, wady rozwojowe kręgosłupa i zmiany zwyrodnieniowe.

Rodzaje kręgozmyku

Ze względu na przyczynę powstawania, wyróżniamy kilka rodzajów kręgozmyku.
  • węzinowy jest najczęściej występującym rodzajem kręgozmyków, stanowi ponad połowę wszystkich przypadków, powstaje z powodu przerwania części międzywyrostkowej łuku kręgu tzw. węziny,
  • dysplastyczny spowodowany wrodzonym niedorozwojem łuków i stawów kręgu (przejścia lędźwiowo – krzyżowego), jest drugim najczęściej występującym rodzajem kręgozmyków, stanowi 25% wszystkich przypadków,
  • zwyrodnieniowy powstaje na skutek zmian degeneracyjnych krążka międzykręgowego oraz stawów kręgosłupa, w wyniku powstających zwyrodnień dochodzi do lokalnej niestabilności w określonym segmencie kręgosłupa, może dochodzić do powstawania osteofitów na krawędziach kostnych powodując jednocześnie zwężenie kanału i otworów miedzykręgowych
  • urazowy powstaje w efekcie zadziałania dużych sił, prowadzących do załamania łuku kręgu, tego typu kręgozmyk występuje rzadko,
  • patologiczny powstaje w wyniku procesu patologicznego prowadzącego do destrukcji części międzywyrostkowych łuku kręgowego np. choroba Pageta, wrodzona łamliwość kości, nowotwory.

Objawy kręgozmyku

Podstawowymi objawami, które mogą świadczyć o występowaniu kręgozmyku są:
  • dolegliwości bólowe okolicy lędźwiowo–krzyżowej, nasilające się podczas przemieszczania, w pozycji stojącej oraz podczas wstawania lub siadania, ustępujące podczas odpoczynku,
  • ból o charakterze korzeniowym, promieniujący do kończyn dolnych,
  • w większości przypadków występuje tzw. chromanie przestankowe typu ogona końskiego: ból, zaburzenia czucia oraz osłabienie nóg podczas chodzenia, objawy ustępują po odpoczynku oraz pochyleniu kręgosłupa do przodu,
  • zaburzenie czucia oraz osłabienie siły mięśniowej
  • ograniczenie sprawności ruchowej
  • w skrajnych przypadkach mogą występować poważne objawy neurologiczne jak niedowłady czy nietrzymanie moczu.

Stopnie zaawansowania kręgozmyku

Wyróżniamy kilka stopni zaawansowania kręgozmyku. Określa się je na podstawie procentowej wielkości podwichnięcia kręgu na zdjęciu RTG. Do oceny stopnia zaawansowania służy klasyfikacja Meyerdinga:
  • stopień I - przemieszenie mniejsze niż 25%,
  • stopień II - przemieszczenie 25-50%,
  • stopień III - przemieszczenie 50-75%,
  • stopień IV - przemieszczenie powyżej 75%,
  • całkowite przemieszczenie dwóch kręgów względem siebie.

Rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie kręgozmyku opiera się na badaniu fizykalnym, w którym można zaobserwować cechy charakterystyczne jak: uskok w linii wyrostków kolczystych tzw. objaw schodka, ograniczenie ruchomości kręgosłupa, zmiana kształtu lordozy lędźwiowej, kość krzyżowa wraz z miednica ustawione pionowo, wiszące pośladki, chód na lekko ugiętych nogach. W przypadku niewielkiego kręgozmyku te zmiany mogą nie być widoczne. Drugim podstawowym etapem diagnostyki są zdjęcia RTG. Wykonywane są w pozycji stojącej w projekcjach przednio – tylnej, bocznej i skośnych. Powyższe badania wystarczają do postawienia rozpoznania.
W przypadku I i II stopnia wystarczy leczenie zachowawcze. Polega zwykle na unieruchomieniu pacjenta w łóżku i aplikacji odpowiednich leków, które mają za zadanie ograniczyć ból wywołany przez kręgozmyk, a także rozluźnić mięśnie i działać przeciwzapalnie. Leczenie zachowawcze trwa do III miesięcy. Jeśli ból ustąpi, wówczas pacjent musi nosić sznurówkę ortopedyczną i wykonywać ustalone przez fizjoterapeutę ćwiczenia na kręgozmyk. Można również zastosować przezskórną stabilizację transpedikularną. Jeśli ból nie ustąpi, konieczna jest usuwająca kręgozmyk operacja. Jest ona także niezbędna przy wyższych stopniach klasyfikacji Meyerdinga. Zabieg dobierany jest indywidualnie, czynnikami mającymi wpływ na jego rodzaj, są m.in. wiek oraz stan zdrowia i obecność objawów neurologicznych.
Źródło:
Kruczyński J., Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja

Ostatnie publikacje

strony internetowe | lexurio.pl